پرسش :

يکى از طلاب قم در محلى سه سال امام جماعت بوده و مخارجش از منبر و وجوهات تأمين مى‏شده، و در اين مدت از پول منبر و اجاره منزل به عنوان حجة الاسلام به مکه مشرف شده آيا مستطيع بوده و عمل او صحيح بوده يا نه؟ و سال ديگر به عنوان روحانى کاروان مکه مشرف شده و اجير هم شده و قصد نيابت کرده آيا اين حج صحيح بوده است؟ يا وظيفه داشته سال دوم را به عنوان حجّة الاسلام انجام دهد؟ وظيفه فعلى او چيست؟ آيا مى‌‏‌‌تواند فعلا حجى به عنوان ما فى الذمه اعم از حجة الاسلام و نيابت مستحب و واجب انجام دهد؟


پاسخ :
پول منبر و اجاره منزل اگر علاوه بر کفايت براى مؤونه و رجوع به کفايت وافى به مصارف حج بوده مستطيع بوده است و هر دو حج صحيح واقع شده است ولى اگر در حج اول مستطيع نبوده حجّة الاسلام محسوب نمى‌‌‏شود و هر وقت مستطيع شده بايد حجة الاسلام بجا آورد و در موقع حج نيابتى اگر مستطيع نبوده حج نيابتى صحيح است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏1، ص449